17 Temmuz 2009 Cuma

GNU/Linux'ta Altyazı Hazırlama

İnternet ve teknolojinin hızla gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte pek çok uygulama sadece bu alanlarda hizmet veren kurumların veya profesyonellerin tekelinden çıkarak amatör kullanıcıların da her alanda söz sahibi olmasını sağlamıştır. Bu değişimi çeviriler oldukça güzel örneklemektedir.

Her gün kullandığınız ve işiniz için çok önemli bir yazılımın, yeni bölümlerinin çıkması için sabırsızlandığınız bir dizinin veya severek okuduğunuz bir derginin bu işten maddi bir kazanç beklemeyen amatörlerce ana dilinize çevrilmesi çok güzel ve ilginç bir durumdur. Çevirmen çevrilen, kullanıcı çevrilen ve çevirmen kullanıcı arasında ilginç, karışık ve çok güçlü bir sevgi bağı vardır.

GNU/Linux kullanan aşağı yukarı her kullanıcı zaman zaman çeşitli yerelleştirme ve çeviri çalışmaları gerçekleştirmiştir. Bu işlemin nasıl yapacağını detaylı şekilde anlatan yerli ve yabancı bir çok nasıl belgesi mevcuttur. Bu yazıda ise bir video için altyazı oluşturma sürecini henüz ilk denemelerini yapan bir amatörün kaleminden (klavye tuşlarından) okuyabilirsiniz.

İlk önce çevirmek için bir şeyler bulmanız gerekiyor. Ben geçenlerde YouTube'de gördüğüm bir Björk videosunu çevirmeye karar verdim. Daha sonra bu videonun kaynak dilde veya hedef dilde altyazısının olup olmadığını araştırdım. Kaynak dilde bir altyazı bulduğum için dinleyerek çevirme yapmak yerine okuyarak çeviri yapabildim. Okuyarak çevirme hem çeviri işlemini kolaylaştırıyor hem de daha doğru bir çeviri yapmanızı sağlıyor.


İlk önce videoyu izlerken KWrite gibi rahat bir metin düzenleyici yardımıyla çevirmeye başladım. Bu işlem altyazı videoya gömülü olduğu -benim de bu altyazıyı nasıl ayrıştıracağımı henüz bilmediğimden- ve videoyu sürekli durdurmak /devam ettirmek zorunda kaldığımdan normalden biraz daha uzun sürdü. Altyazının tamamını çevirdikten sonra OOo Writer'da yanlış yazdığım yerleri düzelttim ve düz bir metin belgesi olarak kaydettim.

Daha sonra bu işte oldukça iyi olduğunu düşündüğüm favori altyazı düzenleyicisi Subtitle Editor'ü açtım. Dosya> Transkripti içeri aktar seçeneği ile hazırladığım altyazıyı Subtitle Editor'e aktardım.


Henüz altyazıda gerekli zaman belirteçlerini oluşturmadığımız için tüm altyazılar sıfırıncı saniyede görünmektedir. Şimdi zaman belirteçlerini hazırlarken işlerimizi inanılmaz derecede kolaylaştıracak bazı düzenlemeler yapalım. İlk önce Video> Aç seçeneği ile altyazısını oluşturmak istediğiniz videoyu açın. Daha sonra da Seçenekler> Klavye kısayollarını ayarla bölümünü açın. Sık kullanabileceğiniz eylemlere kısayollar atayarak zamandan oldukça tasarruf edebilirsiniz. Ben altyazı başlangıcını ayarla ve altyazı bitimini ayarla eylemlerine kısayol atadım ve videoyu izlerken bu tuşları kullanarak konuşmaları kolayca video ile eşzamanladım.


Altyazı ve videoyu eşzamanlarken video oynatım hızını Video> Oran> Daha Yavaş bölümünden düşürerek daha muazzam sonuçlar elde edebilirsiniz.


Şimdi sıra en ince ayarları gerçekleştirmekte. Dalgabiçimi> Dalgabiçimi Aç menüsünden altyazını oluşturmaya çalıştığınız videoyu açın. Böylece çalışmanızda videonun ses dalgalarını da görerek daha doğru eşzamanlamalar yapabilir veya yapmış olduğunuz eşzamanlama hatalarını düzeltebilirsiniz. Eğer ekranda dalgabiçimi otomatik olarak görünmediyse Görünüm> Dalgabiçimi seçeneğini aktifleştirebilirsiniz.


Ses dalgası üzerinde altyazıların başlangıç ve bitiş zamanlarını ve ekranda ne sürede bulunacaklarını -kısa bir sürede alışacağınız- basit fare tıklamalarıyla gerçekleştirebilirsiniz.

Altyazı üzerindeki son kontrollerinizi de yaptıktan sonra altyazınızı Dosya> Farklı Kaydet bölümünden yaygın olarak kullanılan altyazı biçimlerinden (benim tercihim SRT'dir) biriyle kaydedebilirsiniz.

Son olarak da videoyu ve altyazınızı bir medya oynatıcıyla açarak yüzünüze yerleşecek mutluluk ifadesi eşliğiyle izlemeye başlayabilirsiniz.

Bir sonraki yazıda altyazınızı nasıl video içine gömebileceğinizi okuyabilirsiniz. Eğer sizin de altyazı çevirme konusunda deneyimleriniz veya paylaşmak istediğiniz ipuçlarınız varsa yorumlarınızı bizden esirgemeyin :)

Bu arada yazı (daha doğrusu altyazıyı yaptığım için yazdığım yazı) için hazırladığım düz çeviriyi ve altyazıyı da inceleyebilirsiniz.

Az hatalı iyi çeviriler.
Yorum Gönder